Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Ulusal İstihdam Stratejisi İhtiyacının Ortaya Çıkış Süreci

Gelişmiş ve gelişmekte olan tüm ülkelerin en önemli gündem konularının temelinde ekonomik ve teknolojik gelişmelerin mal ve hizmet üretimi sürecine yansımaları nedeniyle işsizliğin azaltılması ve istihdamın geliştirilmesi yer almaktadır.

Ülkemizde de işgücü piyasasının geliştirilmesi, işsizliğin azaltılarak kayıtlı istihdamın artırılması, kadın, genç ve engelli gibi özel politika gerektiren grupların istihdamının önündeki engellerin kaldırılması öncelikli hedef olarak belirlenmiştir.

Bakanlığımız, bu hedefleri gerçekleştirmek, işgücü piyasasının etkinliğini artırmaya yönelik önemli reformlara imza atmış, özellikle 2008 yılından sonra istihdamı artırmaya yönelik kapsamlı düzenlemeler gerçekleştirmiştir. Bununla birlikte ekonomik büyümenin istihdama yansımasını kısıtlayan, işgücü piyasasında istihdamı geliştirmenin önünde engel teşkil eden yapısal sorunlarımızın çözümü için bir strateji ihtiyacı doğmuştur.

Türkiye işgücü piyasasının özelliklerine bakıldığında;

- Kayıtlı ve kayıt dışı işgücü piyasaları arasında büyük uçurum bulunmakta, bu ikili yapının ortadan kaldırılarak, işgücü piyasasında güvencenin tesis edilmesi gerekmektedir.

- Mevcut eğitim sistemi işgücü piyasası ihtiyaçlarını yeteri kadar karşılayamamakta, işgücü verimliliğinin artırılması, iş süreçlerinin ve ürün/hizmet kalitesinin artırılması, nitelikli çalışanların daha iyi koşullarda istihdamın sağlanabilmesi için bu soruna hızla çözüm üretmek gerekmektedir.

- İstihdama erişimde eşit imkânların sağlanmasıyla kadınlar, gençler, engelliler ve uzun süreli işsizler gibi özel politikalarla desteklenmesi gereken grupların istihdamı artırılmalıdır. Bu grupların istihdama katılımı hem topluma entegrasyonlarının güçlendirilmesi hem de önemli bir işgücü potansiyelinin piyasaya kazandırılması noktasında önem arz etmektedir.

- Esnek üretim süreçlerine ve dalgalanan talebe bağlı olarak tüm gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde yaygınlaşan esnek çalışma biçimleri ve artan iş kayıpları işini kaybedenler ve kaybetme riskiyle karşı karşıya olanlar için asgari bir gelir güvencesinin sağlanması gerekliliğini beraberinde getirmektedir. Dolayısıyla sosyal koruma şemsiyesinin, yararlanıcıların istihdama geri dönme motivasyonunu da güçlendirecek tedbirler alınmak suretiyle geliştirilmesi gerekmektedir.

Yukarıda bahsedilen hususlar çerçevesinde 2009 yılına gelindiğinde, işgücü piyasasındaki yapısal sorunların çözülmesi, orta ve uzun vadede büyümenin istihdama katkısının artırılarak işsizlik sorununa kalıcı çözüm sağlanması amacıyla Ulusal İstihdam Stratejisi hazırlık çalışmaları başlatılmıştır.
İstihdam Danışma Kurulu

18 Ocak 1985 tarih ve 18639 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunda Bakanlığın görevleri arasında “İstihdamı ve tam çalışmayı sağlayacak, çalışanların hayat seviyesini yükseltecek tedbirleri almak”; ayrıca aynı kanunda ana hizmet birimlerinden biri olarak yer alan Çalışma Genel Müdürlüğü’nün görevleri arasında ise “Çalışma mevzuatı ve istihdam politikası ile ilgili tasarıları ve kalkınma planları ve yıllık programlarda yer alan genel politika içinde mahalli ve sektörel bazda istihdam programlarını hazırlamak” ve “İstihdamdaki gelişmeleri izlemek ve istihdamı sağlayıcı tedbirler almak, üretimde emek verimliliğini yükselten politikalar geliştirmek” yer almaktadır.

Kanunda belirtilen görevler kapsamında, işsizlikle mücadele etmek amacıyla kapsamlı bir stratejisinin belirlenmesi ve bu stratejiyi hayata geçirmeye ilişkin eylem planının oluşturulmasına yönelik olarak öğretim üyeleri ve kamu görevlilerinden oluşan ‘İstihdam Danışma Kurulu’ oluşturulmuş, stratejisinin oluşturulmasına katkı sağlamak üzere komiteler oluşturulmuştur.

Ayrıca, Çalışma Genel Müdürlüğü bünyesinde “İstihdam Politikaları Daire Başkanlığı” kurulmuş ve stratejinin sekretarya işlerinin bu daire tarafında yerine getirilmesi kararlaştırılmıştır.

İstihdam Danışma Kurulu toplantıları kapsamında Ulusal İstihdam Stratejisinin hazırlanmasında ilgili tarafların katkısının alınması öngörülmüş ve bu çerçevede, ilki 18–20 Aralık 2009 tarihlerinde ve ikincisi 19–21 Şubat 2010 tarihlerinde yapılan çalıştaylara kamu kurum ve kuruluşları, meslek örgütleri, işçi ve işveren konfederasyonları, sivil toplum kuruluşları, bilim dünyası, basın yayın organları temsilcileri katılmıştır. Geniş bir katılımcı anlayışla, sosyal diyalog mekanizmalarının etkin olarak işletildiği süreçlerle hazırlanan Stratejinin uygulaması aşamasındaki ilkelerinden biri de “sosyal diyalogun esas alınması” olarak belirlenmiştir.

Ulusal İstihdam Stratejisinin Hazırlanma Süreci ve Resmî Gazete’de Yayımlanması

İşgücü piyasasındaki yapısal sorunların çözülmesi, orta ve uzun vadede büyümenin istihdama katkısını artırmak suretiyle işsizlik sorununa kalıcı çözümler getirilmesi amacıyla ilgili Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşları, işçi ve işveren konfederasyonları, akademisyenler ve çalışma hayatının tüm paydaşlarının katkılarıyla hazırlanan Ulusal İstihdam Stratejisi (2014-2023) ve Eylem Planları (2014-2016) 30 Mayıs 2014 tarihli ve 29015 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

“Ulusal İstihdam Stratejisi (2014-2023) ve Eylem Planları (2017-2019)”, 4 Temmuz 2017 tarihinde 2017/22 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı ile kabul edilmiş, 7 Temmuz 2017 tarihli ve 30117 sayılı mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Çalışma Genel Müdürlüğü Bünyesinde Yürütülen Çalışmalar

Çalışma Genel Müdürlüğü bünyesinde Koordinasyon Kurulu ve Yürütme Kurulu oluşturulması, Kurullarda görev yapacak personelin görev, yetki ve sorumluluklarının belirlenmesi hususunda Çalışma Genel Müdürünün yetkilendirilmesine ilişkin 16/07/2014 tarih ve 12470 sayılı Bakanlık Makam Oluru alınmıştır.

Söz konusu Bakan Oluruna istinaden 2014-2016 yıllarını kapsayan eylem planlarının sağlıklı, verimli ve koordineli bir şekilde yürütülmesi amacıyla Genel Müdürlük bünyesindeki personeli kapsayacak “Ulusal İstihdam Stratejisi Uygulama Rehberi” hazırlanmış ve uygulamaya konulmuştur.

Ulusal İstihdam Stratejisi (2014-2023) ve Eylem Planları (2014-2016) kitap haline getirilmiş, ilgili tüm kesimlere dağıtımı yapılmıştır. Ayrıca, Strateji ve Eylem Planları İngilizceye de çevrilmiş ve ilgili taraflarla paylaşılmıştır.

Strateji kapsamında hazırlanan ilk üç yıllık Eylem Planlarında (2014-2016), 40 hedef, 57 politika ve 219 tedbire yer verilmiştir. 2014-2016 dönemi Eylem Planları, başarıyla uygulanarak tamamlanmıştır.

Stratejinin ikinci üç yıllık Eylem Planları (2017-2019), ülkenin makroekonomik durumu, işgücü piyasasının ihtiyaçları ve 2014–2016 dönemi Eylem Planlarında yer alan tedbirlerin uygulanma dönemi sonucundaki somut çıktıları göz önünde bulundurularak, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile çalışma hayatının tüm paydaşlarının katkılarıyla hazırlanmıştır. Stratejinin amaç, hedef ve politikalarında da revizyona gidilmiştir. 2017-2019 dönemi Eylem Planlarında toplam 47 hedef, 51 politika ve 165 tedbire yer verilmiştir.





 




T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
© 2019 - |